Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
ISSN: 1302-6879
Yıl:2017 Cilt: 1  Sayı: 37  Alan: Sosyal Bilimler

Ömer DEMİRBAĞ
ŞEYH GÂLİB ŞAİR ŞEYH Mİ ŞEYH ŞAİR Mİ?
 
Genel kanaate göre dîvân edebiyatının son büyük şairi sayılan Şeyh Gâlib hakkındaki çalışmalar, incelemeler, araştırmalar; daha çok onun şiirleri ve şairliği üzerinde yoğunlaşmak şeklinde olmuştur. Oysa Şeyh Gâlib’in aynı zamanda Mevlevîlik hiyerarşisinde önemli birer manevi makam olan “şeyhlik”, “dedelik” ve “postnişinlik” gibi unvanlara da sahip olduğunu dikkate alan bir bakış açısıyla gözlemlenmesine ihtiyaç vardır. Şeyh Gâlib’in sanatkâr kişiliği ile rûhânî hüviyeti arasındaki etkileşim incelendiğinde, onun şiirlerinin büyük ölçüde şeyhliğinden beslendiğini; ama şairliğinin ise, şeyhliğini kısmen gölgelediğini, geri plana ittiğini görebilmek mümkün. Daha pek çok eser verebilecekken, bir sanatkâr için çok erken olarak kabul edilecek bir yaşta, kırk iki yaşında hayatını kaybetmiş olan Şeyh Gâlib; hem şeyh, hem de şairdir. Öyleyse onun sanatçı kişiliği üzerinde yoğunlaşırken şeyhliğinin de dikkate alınması, kaçınılmaz bir durumdur. Bu çalışmada Şeyh Gâlib’in Mevlevîlik tarikati içindeki mevkiinin ve Mevlevîlik kültürünün, onun şiirine nasıl katkıda bulunduğu; bu sebeple hep ön planda görülen şairliğinin ise, şeyhliğini nasıl “yıprattığı” üzerinde durulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Gâlib, şeyh, şair



SHEIKH GALİB A SHEIKH POET OR A POET SHEIKH?
 
Sheikh Gâlib, generally accepted as the last great poet of the Divan Literature, studies on whom have been examinations, investigations; rather than concentrating on his poetry and poetry. However, Sheikh Gâlib also needs to be observed from a point of view; takes into consideration that there are some important spiritual authorities in the hierarchy of the Mevlevi hierarchy such as ‘sheikh’, ‘dedelik’ and ‘postnisual’. When the interaction between the artistic personality of Sheikh Gâlib and his spiritual identity is examined, it can be seen that his poems are fed from the largely sheikhism; but it is possible to see that his poetry is partially shadowing his sheikhdom and pushing it backward. Sheikh Gâlib is both a poet and sheikh, who lost his life at the age of forty-two in an age that can be considered too early for an artist and maybe he would be able to give more works. So it is inevitable to take his sheikhdom into consideration while concentrating on his artist personality. In this study it is dwelled on how Sheikh Gâlib's position in the Mevlevi order and the Mevlevi culture contributed to his poetry; for this reason, the poetry which is always seen in the foreground is emphasized on how it ‘worn down’ the sheikhdom.

Keywords: Gâlib, sheikh, poet



Tam Metin

Copyright 2018 Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. | Xdizayn