Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
ISSN: 1302-6879
Kullanıcı Adı
Şifre
Yeni Üye|Şifremi Unuttum
HAKEM ve EDİTÖR GİRİŞİ Yayın İlkeleri Sık Sorulan Sorular Kurullar Editörler Tarandığımız İndexler Açık Erişim Politikası
Bugünkü Ziyaret
: 422
Toplam Ziyaret
: 1246150

Dergimize gönderilen makaleler benzerlik kontrol programı olan ithenticate ile taranmaktadır. Benzerlik oranının yüksek çıkması durumunda makale reddedilir. Kabul edilen makaleler raporuyla birlikte hakemlere sunulmaktadır.

Makaleler için %20 ve üzeri benzerlik oranları kabul edilmemektedir.
Yıl:2019 Cilt: 1  Sayı: 46  Alan: Sosyal Bilimler

Ercüment TOPUZ
MÜSKİRATA MESKEN MEYHANEDEN, BALODAN BOZMA BALOZA: OSMANLI’DA EĞLENCE MEKÂNLARININ DÖŞÜMÜ, İHLALLER VE TEDBİRLER
 
Haram olan müskiratın kullanımına mesken olan meyhanelerin müstekreh davranışlara ortam hazırlaması, İslam medeniyetine mensup devletlerin buraları titiz bir şekilde teftiş ve tahdid etmelerine ortam hazırlamıştır. Mezkûr medeniyetin temsilcilerinden olan Osmanlı Devleti’ninde meyhanelere karşı belirtilen tavırlar üzerinden bir kontrol mekanizması geliştirdiği müşahade edilmiştir. Mekânın imkânına, zamanın insafına ve kendisinin de gerçekliğine göre şekillendirilmiş bu mekanizmanın belli ilkeleri sabit tutulmak kaydıyla iktisadi ve siyasi tercih ve tehditler karşısında yer yer sertleştirildiği veya esnetildiği zaman zaman görülmüştür. Devletin meyhanelere karşı yürürlüğe koyduğu politikaların ikircikli parametrelerden oluşmasının önemli bir sebebi, kendi zaafiyetlerinden ileri geldiği gibi bu tür eğlence yerlerinin nezafet ve nezaketten yoksun olmasının getirdiği avantajlarla gayr-i resmi bir şekilde her izbe köşede açılıyor olmasından da kaynaklanmıştır. XIX. yüzyılın ikinci yarısından itibaren kadınların bu tür eğlence yerlerinde görünür olmasının adı olan “Baloz” ve benzerlerinin de zuhuru, devleti daha tafsilatlı kanunlar hazırlamasına yöneltmiştir. Bu çalışmada öncelikle meyhanelere karşı devletin tutumuna ilişkin örnek davranışlar paylaşılmış akabinde özellikle balozların ortaya çıktığı ve çoğaldığı XIX. yüzyılın ikinci yarısı dikkat-i nazara alınarak meyhanelerin ve türevlerinin teftiş ve tahdidine sebebiyet veren nedenler zemin, zaman ve özne üzerinden anlamlandırılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti, meyhane, baloz, yasak, Gayrimüslim.



FROM RESIDENTIAL TAVERNS TO INTOXICATING DRINKS FROM THE BALL TO THE “BALOZ”: TRANSFORMATION OF ENTERTAINMENT PLACES, VIOLATIONS AND MEASURES IN OTTOMAN
 
The fact that the taverns, which were inhabited for the use of the forbidden drink, provided an environment for improper behavior caused the states of Islamic civilization to carefully inspect and restrict these places. In the Ottoman Empire, which is one of the representatives of the mentioned civilization, it was seen that it developed a control mechanism over the attitudes towards the taverns. It has been seen that the mechanism is shaped according to the possibility of space, the mercy of time and reality itself and this mechanism is hardened or stretched against economic and political preferences and threats, provided that certain principles are kept constant. An important reason why the ambiguous parameters of policies implemented by the state against the taverns stemmed from their own weaknesses and this kind of entertainment places were opened in informal every damp and dirty corner with the disadvantages of lack of cleanliness and courtesy. Since the second half of the nineteenth century, the emergence of “Baloz” with the inclusion of women in such entertainment centers led the state to more elaborate arrangements. In this study, sample behaviors related to the state's attitude towards taverns were shared, and then especially the emergence and multiplication of Balos in the second half of the XIX. century, the reasons that lead to the inspection and limitation of taverns and their derivatives have been interpreted on the ground, time and subject.

Keywords: Ottoman Empire, tavern, baloz, forbidden, Non-Muslim.



Tam Metin

Copyright 2020 Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. | Xdizayn