Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
ISSN: 1302-6879
Kullanıcı Adı
Şifre
Yeni Üye|Şifremi Unuttum
HAKEM ve EDİTÖR GİRİŞİ Yayın İlkeleri Sık Sorulan Sorular Kurullar Editörler Tarandığımız İndexler
Bugünkü Ziyaret
: 1427
Toplam Ziyaret
: 890260

Dergimize gönderilen makaleler benzerlik kontrol programı olan ithenticate ile taranmaktadır. Benzerlik oranının yüksek çıkması durumunda makale reddedilir. Kabul edilen makaleler raporuyla birlikte hakemlere sunulmaktadır.

Makaleler için %20 ve üzeri benzerlik oranları kabul edilmemektedir.
Yıl:2017 Cilt: 1  Sayı: 34  Alan: Sosyal Bilimler

A. Menaf TURAN
KENTSEL RANT KURAMLARI ÜZERİNE TARTIŞMALAR
 
Tarımdaki kapitalist ilişkilerin bir yansıması olarak ortaya çıkan toprak rantı konusunda, A. Smith, D. Ricardo ve K. Marx tarafından yapılmış olan çalışmaların etkisiyle ortaya çıkan tartışmalar günümüze kadar sürmüştür. Kent ve kapitalizm ilişkisi üzerine rant olgusu temel alınarak yapılmış olan çalışmalarda iki karşıt yaklaşım olduğu öncelikle belirtilmelidir. Bu kuramsal yaklaşımlardan ilki klasik ve neo-klasik tezler temelinde geliştirilen ve Ricardo’nun konum rantı kuramına dayanan yaklaşımlardır. D. Ricardo’nun katkısıyla saptanmış olan farklılık rantı kategorisi, konum ve yerleşme kuramları adıyla, neo-klasik kuramcılar tarafından kent kuramlarına uyarlanmıştır. Bu kuramlarda, çoğunlukla firmaların ve bireylerin yerleşim yeri seçiminde, merkeze uzak olmaktan kaynaklanan ek maliyetleri esas alınmakta, uygun yer seçimi konusunda kendilerine seçenekler sunulması amaçlanmaktadır. İkincisi ise Marx’ın mutlak rant ve tekelci rant kuramı temel alınarak geliştirilen ve konum rantı kuramını özel mülkiyet olgusunun varlığı ile eleştiren Marksist yaklaşımlardır. Marx, Ricardo’nun kuramına karşı kimi eleştiriler getirerek, topraktaki özel mülkiyet sahipliğinin etkisini mutlak rant kavramıyla açıklamıştır. Marksist yaklaşımın kullanıldığı kent kuramlarında ise rant olgusu 1970’li yıllardan sonra tartışılmaya başlanmıştır. Bu çalışmalarda toprak sahiplerinin kentteki yapı sektörü üzerindeki etkisi ve kentlerde ortaya çıkan eşitsizliklerin toplumsal mücadele alanına taşınıp taşınamayacağı incelenmiştir. Bu yazıda hangi rant kategorilerinin kentsel alanlara uyarlanabileceği anlatılmaya çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler: Rant, Kentsel Rant, Mutlak Rant, Farklılık Rantı, Tekelci Rant



Discussions On The Urban Rent Theories
 
Discussions have been going on day by day, with the influence of the work done by A. Smith, D. Ricardo and K. Marx on the land which emerged as a reflection of capitalist relations in agriculture. It should be emphasized firstly that there are two opposing approaches in the studies made on the basis of rent on the relation of city and capitalism. These are approaches based on classical and neo-classical theses and based on Ricardo's positional rationale. The difference determined by the contribution of D. Ricardo was adapted to urban theories by neoclassical theorists, in the name of the runaway category, location and settlement theories. In these theories, it is mostly based on the additional costs of firms and individuals in choosing the settlement, due to the distance from the center, and it is aimed to give them options about the appropriate location. The second is Marxist approaches that developed on the basis of Marx's theory of absolute rent and monopoly rent and criticizing the theory of positionality with the existence of private property. Marx, by raising some criticisms against Ricardo's theory, explains the effect of ownership of private property in the land with the concept of absolute rent. In the urban theories where the Marxist approach was used, the rant was started to be discussed after the 1970s. In these studies, the effects of the landowners on the urban construction sector and the inequalities emerged in the cities have been investigated to move to the field of social struggle. This article will attempt to explain which rent categories can be adapted to urban areas.

Keywords: Rent, Urban Rent, Absolute Rent, Differential Rent, Monopoly Rent



Tam Metin

Copyright 2019 Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. | Xdizayn