Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
ISSN: 1302-6879
Yıl:2018 Cilt: 1  Sayı: 41  Alan: Sosyal Bilimler

Dr. Danyal TEKDAL
II. Abdülhamid Dönemi Taşra Rüşdiyelerinde Öğretmen/İdareci Profiline Bir Örnek: Bitlis Erkek Rüşdiyesi Muallim-i Evveli Mehmed Tevfik Efendi (1853–1903)
 
II. Abdülhamid dönemi Bitlis eğitim hayatında görev alan eğitimcilerin hangi şartlarda görev yaptığını, karşılaştıkları sorunlar, eğitim düzeyleri, maaş durumları vs. sorulara cevap bulmak adına dönem içinde önemli görevler yüklenmiş, aynı okulda uzun bir süre görev yapmış nadir örneklerden birisi olan Bitlis Erkek Rüşdiyesi Muallim-i Evveli Mehmed Tevfik Efendi üzerinden konu izah edilmeye çalışılmıştır. Bu çalışma, kişi merkezli olduğundan kişi hakkında resmi belgelere yansıdığı kadar bilgiye ulaşılabilmiştir. Tevfik Efendi hakkındaki yazışmanın fazlalığı onun üzerinde çalışılmasının diğer sebebi olmuştur. Hem yetişme tarzı ile üretkenliği hem de Balkanlardan gelerek Bitlis’e yerleşmesi ve burada, görevi başında ölümüne kadar öğretmenlik yapması, Tevfik Efendi’nin üzerinde yoğunlaşılmasının başka bir sebebi olmuştur. Çalışma, aynı zamanda sıradan bir eğitimcinin hayatına ayna tutmayı hedeflediğinden, kişiyi olabildiğince doğal hayatın akışı içerisinde olumlu/olumsuz yönlerini birlikte değerlendirmeyi hedeflemiştir. Bu yönüyle biyografik çalışmalarda çoğunlukla kişinin olumlu özellikleri üzerinden ve kısmen abartıların da yer bulduğu diğer çalışmalardan farklı bir çalışma olmuştur. Nihayetinde bu çalışma, dönem içindeki binlerce eğitim çalışanı içinden seçilmiş bir örneklem olarak da kabul edilebilir.

Anahtar Kelimeler: II. Abdülhamid, Bitlis, Rüşdiye, Eğitim, Öğretmen, İdareci



AN EXAMPLE OF TEACHER/ADMINISTRATOR PROFILE IN RURAL SECONDARY OF II. ABDÜLHAMİD PERIOD: BİTLİS MALE MIDDLE SCHOOL HEAD TEACHER MEHMED TEVFİK EFENDİ (1853-1903)
 
It is tried to be explained, through Bitlis Male Middle School Head Teacher Mehmet Tevfik Efendi who is a rare sample of a teacher taught at the same school for a long time and had very important duties, in order to answer questions such as the conditions educationists took part in Bitlis education life, problems that they came across, educational levels, salary conditions etc in II. Abdulhamit Term. This study is a person based one so it reflects informations only available on formal documents. Excessive amounth of correspondences about Tevfik Efendi is the cause of studying on him. Another cause of focusing on Tevfik Efendi is both his upbringing style with his productivity and his coming from Balkans, settling in Bitlis and teaching there until he died. This study aims to enlighten an ordinary educationist’s life so it tried to introduce him in his ordinary life with his positive and negative sides as possible. In this way, it is a different study from other biographic studies as they may only reflect positive sides and sometimes exaggerations. Finally, this study may be accepted as a sample chosen from thousands of educationists taught at that time.

Keywords: II. Abdülhamid, Bitlis, Rüşdiye, Education, Teacher, Administrator



Tam Metin

Copyright 2018 Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. | Xdizayn