Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
ISSN: 1302-6879
Kullanıcı Adı
Şifre
Yeni Üye|Şifremi Unuttum
HAKEM ve EDİTÖR GİRİŞİ Yayın İlkeleri Sık Sorulan Sorular Kurullar Editörler Tarandığımız İndexler
Bugünkü Ziyaret
: 1109
Toplam Ziyaret
: 1011005

Dergimize gönderilen makaleler benzerlik kontrol programı olan ithenticate ile taranmaktadır. Benzerlik oranının yüksek çıkması durumunda makale reddedilir. Kabul edilen makaleler raporuyla birlikte hakemlere sunulmaktadır.

Makaleler için %20 ve üzeri benzerlik oranları kabul edilmemektedir.
Yıl:2017 Cilt: 1  Sayı: Özel Sayı -2  Alan: Sosyal Bilimler

Elif DURAN OTO
HÜSEYİN RAHMİ GÜRPINAR’IN ROMANLARINDAKİ KADINLARIN BÂTIL İNANÇLAR KARŞISINDAKİ TUTUMU
 
1864-1944 yılları arasında yaşayan Hüseyin Rahmi Gürpınar pek çok edebî türde eser kaleme almış olsa da romancı kimliğiyle öne çıkan bir isimdir. 41 roman kaleme alan Hüseyin Rahmi Gürpınar, roman tarihimizde AhmedMidhat Efendi geleneğine bağlı olarak eserler vermiş, onun gibi konusunu halkın hayatından almış ve yine halkı eğitmeyi hedeflemiştir. Bu sebeple romanlarında yerli hayatı yansıtan pek çok sahneye rastlanır. Gürpınar, alafranga merakı ve yanlış Bâtılılaşma anlayışının doğurduğu olumsuz sonuçları, halk arasında yaygın olan ve bilhassa kadınlar arasında bir çare olarak sığınılan bâtıl inançları, eğitimsizlik ve cehaleti tespit ve teşhir ederek bunların düzeltilmesine çalışmış, bunlarla ilgili tekliflerini okuyucuyla paylaşmıştır. “Hâce-i Sâni” diye de anılan Hüseyin Rahmi Gürpınar, eğitimsiz kitlelere eserleri vasıtasıyla ulaşırken, bâtıl inançların toplumdaki yerleşikliğine, bu inançların temelsizliğine ve zararlarına dikkat çekmeye çalışmıştır. Aslı ve gerçekliği olmayan ve gözlemlenemeyen bir takım ritüellerin toplamı “bâtıl inanç” kavramıyla karşılanmaktadır. Hüseyin Rahmi Gürpınar romanlarında bâtıl inançlar konusuna geniş yer verirken, Natüralist çizgide yazan bir yazar olarak da bu inançların kanıtlanamayan, gerçekliği yansıtmayan yönünü ortaya koymaya çalışmıştır. Romanlarda bu inançların yaygınlığı ve yerleşikliği eğitimsizlikle açıklanır. Bu inançların pek çoğu kadın karakterlerin ekseninde okuyucuya verilmektedir. Romanlarda sıklıkla karşılaştığımız bâtıl inanç örnekleri fal baktırma, büyü ve muska yaptırma, kurşun döktürme, albasması inancı, halk hekimliği adı altında yapılan yanlış uygulamalar, doğaüstü varlıklara olan inanışlar, birtakım kavramların ve eylemlerin uğursuz kabul edilmesidir. Yazarın bu konuya en çok temas ettiği romanları ise Tesâdüf, Gulyabani, Cadı, Hakka Sığındık,Muhabbet Tılsımı, Şeytan İşi, Dirilen İskelet, Ölüler Yaşıyor mu? adlı yapıtlarıdır.

Anahtar Kelimeler: Kadın, bâtıl inanç, eğitim, cehalet



THE ATTİTUDE OF FEMALE CHARACTERS TO SUPERSTİTİONS İN HÜSEYİN RAHMİ GÜRPINAR’S NOVELS
 
Huseyin Rahmi Gurpinar, wholivedbetween 1864 and 1944, is a name thatbecomesprominentwith his novelistidentity, although he has worked in manyliterarygenres. Huseyin Rahmi Gurpinarwrote 41 novelsand he has adheredto Ahmet MidhatEfendi’sliterarytradition in his works. Besides, he inspiredbyreal life eventsandaimedtoeducatethepeople as Ahmet Mithad Efendi did. Thus, manyscenesthatreflectthelocal life in his novelsprevail. Togivesuggestionsforreadersaboutthenegativeoutcomes of the alafranga adorationandwrongunderstanding of westernization, Gurpinartriedtoimproveignoranceandlack of educationproblemsbased on thesuperstitiousbeliefs of thepeopleandespeciallyamongwomenwhoseethesebeliefs as a remedy. Hüseyin Rahmi Gürpınar, alsoknown as "Hâce-i Sâni", while he reachestheuneducatedmassesthrough his works, he has triedtodrawattentiontothesituatedness of thesuperstitiousbeliefs in thesociety, thegroundlessnessandtheharm of thesebeliefs. A set of unrealandunobservableritualsaggregationcorrespondtotheterm of “thesuperstitiousbelief”. WhileHuseyin Rahmi Gurpinargavewidecoveragetothesuperstitiousbeliefs in his novels, as a writer on thenaturalistmode, he triedtorevealtheunprovableandtheaspectthatdoes not reflectthereality of thesebeliefs. Theprevalenceandsituatedness of thesesuperstitiousbeliefsareexplainedbythelack of education in thenovels. Many of thesebeliefsaregiventothereaderthroughusingthefemalecharacters. Thesuperstitiousbeliefsthatweencountered in thenovels can be exemplified as visitingfortunetellers, making a spellandamulet, leadpouring (Molybdomancy), incubusbelief, wrongmedicalpracticesunderthe name of folk medicine, beliefs in supernaturalbeingsandconsidering a number of conceptsandactivities as ominous. Thenovelsthattheauthormade a point of thesebeliefsareTesadüf, Gulyabani, Cadı, Hakka Sığındık, Muhabbet Tılsımı, Şeytan İşi, Dirilen İskelet, Ölüler Yaşıyor mu? whichare his literalworks.

Keywords: Woman, SuperstitiousBelief, Education, Ignorance.



Tam Metin

Copyright 2020 Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. | Xdizayn