Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
ISSN: 1302-6879
Kullanıcı Adı
Şifre
Yeni Üye|Şifremi Unuttum
HAKEM ve EDİTÖR GİRİŞİ Yayın İlkeleri Sık Sorulan Sorular Kurullar Editörler Tarandığımız İndexler
Bugünkü Ziyaret
: 811
Toplam Ziyaret
: 1008412

Dergimize gönderilen makaleler benzerlik kontrol programı olan ithenticate ile taranmaktadır. Benzerlik oranının yüksek çıkması durumunda makale reddedilir. Kabul edilen makaleler raporuyla birlikte hakemlere sunulmaktadır.

Makaleler için %20 ve üzeri benzerlik oranları kabul edilmemektedir.
Yıl:2018 Cilt: 1  Sayı: 39  Alan: Sosyal Bilimler

Bülent OKTAY
HAKKÂRİ YÖRESİ CANBEZAR KİLİMLERİNDEN BAZI ÖRNEKLER
 
El sanatları, geleneklerin yaşatılması, kültürel varlıkların korunması ve gelecek kuşaklara aktarılmasında en önemli faktörlerden biridir. Bu anlamda bütün milletler için büyük önem arzetmekte ve bir kültür hazinesi olarak görülmektedir. Geçmişten günümüze kadar el sanatlarıyla iç içe yaşayan uygarlık; barınma, giyinme ve süslenme gibi ihtiyaçlarını karşılamak için her zaman el sanatları ürünlerinden yararlanmıştır. El sanatları, geleneklerin yaşatılması, kültürel varlıkların korunması ve gelecek kuşaklara aktarılmasında en önemli faktörlerden biridir. Bu anlamda bütün milletler için büyük önem arzetmekte ve bir kültür hazinesi olarak görülmektedir. Geçmişten günümüze kadar el sanatlarıyla iç içe yaşayan uygarlık; barınma, giyinme ve süslenme gibi ihtiyaçlarını karşılamak için her zaman el sanatları ürünlerinden yararlanmıştır. Kaynağını Orta Asya Türk sanatından alan ve Anadolu uygarlıklarından beslenen Anadolu Türk El sanatları zengin bir çeşitliliğe sahiptir. Bu zengin çeşitlilik içersinde kilim üretimi önemli bir yer tutmaktadır. Bu anlamda ülkemizde kilim üretiminin yapıldığı en önemli merkezlerden biri de Hakkari ilidir. Özellikle yörede hakim olan karasal iklim ve hayvancılığa bağlı yarı-göçer yaşam tarzı dokumanın gelişmesine olanak sağlamıştır. Kilimcilik, Hakkari’de önemini kaybetmeden sürdürülen el sanatları ürünlerinden biri durumundadır. Hakkari’de dokunan kilimler genellikle onu dokuyan aşirete ya da kullanılan ana motife göre; Canbezar, Çılgül, Ertuşi, Gevdan, Gülhezar, Gulsarya, Hevçeker, Kesneker, Lüleper, Şamani, Şehvani ve Şimkubik gibi isimlerle adlandırılmaktadırlar. Yöredeki kilim dokumacılığı bir taraftan yöre kültürünün özelliklerini yansıtırken diğer taraftan iktisadi bir faaliyet olması açısından önem arzetmektedir. Yörede dokunan kilim örneklerinin en önemlilerinden biri candan bezdiren ya da yapılması, dokunması çok güç anlamına gelen Canbezar kilim örneğidir. Bu nedenle bu çalışma kapsamında yedi adet Canbezar kilim örneği ele alınarak tanıtılmaya çalışılmıştır. Yöredeki kilim dokumacılığı bir taraftan yöre kültürünün özelliklerini yansıtırken diğer taraftan iktisadi bir faaliyet olması açısından önem arzetmektedir. Yörede dokunan kilim örneklerinin en önemlilerinden biri candan bezdiren ya da yapılması, dokunması çok güç anlamına gelen Canbezar kilim örneğidir. Bu nedenle bu çalışma kapsamında yedi adet Canbezar kilim örneği ele alınarak tanıtılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Hakkari, kilim, dokuma, motif, canbezar



SOME EXAMPLES FROM CANBEZAR RUGS OF HAKKÂRİ REGION
 
Handicraftsareone of the most important factors in keeping traditions alive, protecting cultural assets and conveying them to future generations. In this sense, it is of great importance to all nations and is seen as a cultural treasure. Civilization living from the past to the present with handicrafts has always benefited from handicraft products to meet the needs such as sheltering, dressing and decorating. The Anatolian Turkish handicraft, which receives its source from the Central Asian Turkish art and are fed from the Anatolian civilizations, has a rich variety. In this rich diversity, rug production has an important role. Inthis sense, Hakkari is one of the most important centers where rug production is made in our country. Inparticular, theterrestrialclimate dominant in theregionlinkedtofarmingand semi-nomadiclifestyle has ledtothedevelopment of thefabric. Rug manufacture is one of the handicrafts which continues without losing its importance in Hakkari. The rugs that are woven in Hakkari are generally named as Canbezar, Cılgül, Ertuşi, Gevdan, Gülhezar, Gulsarya, Hevçeker, Kesneker, Lüleper, Şamani, Şehvani or Şimkubik according to the tribes weaving the rugs or the main motif of the rugs. The rug weaving in theregion is important both for reflecting the local culture and for being an economic activity. One of the most important examples of the rugs that are woven in the region is the example of Canbezar rug which means to be very difficult to weave or plagueing. Therefore, seven Canbezar rug samples were tried to be introduced in this study. The Anatolian Turkish handicraft, which receives its source from the Central Asian Turkish art and are fed from the Anatolian civilizations, has a rich variety. In this rich diversity, rug production has an important role. Inthis sense, Hakkari is one of the most important centers where rug production is made in our country. Inparticular, theterrestrialclimate dominant in theregionlinkedtofarmingand semi-nomadiclifestyle has ledtothedevelopment of thefabric. Rug manufacture is one of the handicrafts which continues without losing its importance in Hakkari. The rugs that are woven in Hakkari are generally named as Canbezar, Cılgül, Ertuşi, Gevdan, Gülgever, Gülhezar, Gulsarya, Halitbeyi, Herki, Hevçeker, Kesneker, Lüleper, Şamani, Şehvani or Şimkubik according to the tribes weaving the rugs or the main motif of the rugs. The rug weaving in theregion is important both for reflecting the local culture and for being an economic activity. One of the most important examples of the rugs that are woven in the region is the example of Canbezar rug which means to be very difficult to weave or plagueing. Therefore, seven Canbezar rug samples were tried to be introduced in this study.

Keywords: Hakkari, rugs, weaving, motifs, canbezar



Tam Metin

Copyright 2020 Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. | Xdizayn