Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
ISSN: 1302-6879
Yıl:2018 Cilt: 1  Sayı: 41  Alan: Sosyal Bilimler

Mehmet Şahin YAVUZER
Cemal Süreya'nın Şiirlerinde Kadın Arketipi
 
Arketipsel eleştiri kuramı, Carl Gustav Jung tarafından oluşturulan ve bilinçdışından gelen insan davranışlarıyla ilgili bir eleştiri kuramıdır. Jung, arketipsel eleştiri kuramında, insan zihninde varoluştan bu yana kodlanmış davranışlar bulunduğunu ifade eder. Bu davranışları da arketiplerle açıklar. Jung’un arketipsel eleştirisi edebiyatçılar tarafından benimsenmiş ve eser incelemelerinde kullanılmıştır. Masal, destan, roman, şiir gibi edebi türler arketipsel eleştiri kuramıyla farklı bir bakış açısı ile incelenmektedir. Arketipsel eser incelemesi Türk edebiyatında da ilgi çeken çalışmalar arasına girer. Bu tür çalışmalarda, yazarın hayatı esere yansımışsa yazar-eser ilişkisi göz önünde bulundurularak, arketipsel eşleştiriye göre inceleme yapılır. Özellikle şair-şiir ilişkisi, şairin hayatının şiire yansıması roman ve hikaye türüne göre daha belirgindir. Bu şairlerden biri de Cemal Süreya’dır. Süreya’nın şiirlerinde öne çıkan temalardan biri kadındır. Kadın, arketipsel olarak değerlendirildiğinde; anne, cinsellik, aşk, Havva ana arketipleriyle öne çıktığı görülür. Cemal Süreya’nın şiirlerindeki kadın arketipi şairin kadına bakışı ile paralellik göstermektedir. Onun şiirlerinde kadını arketipsel açıdan değerlendirmek, şairin şiirlerine farklı bir yorum getircektir.

Anahtar Kelimeler: Cemal Süreya, Arketip, Kadın, Aşk, Cinsellik.



Female Archetype in Cemal Sureya's Poems
 
Archetypical critic theory is a critic teheory by Carl Gustav Jung about human behaviours deriving from the uncounscious. İn his archetypical critique theory, Jung suggests that there are coded behaviours in human mind from the existence of them. He explains the behaviours by archetypes. This archetypical critique of Jung has been accepted and used on the studies of their works. Literary types such as, tales, epicpoems, novels, poems are studied in a different prospective by archetypical critique theory. Archetypical studies are also among the compelling studies in Turkish literature. By this perspective, while a work is studied it might not seen independent from the life of the will make it good for it spurpose. One of those writers is Cemal Süreya. One of the prominent themes in his poems is women. Women when evaluated as archetypical it is seem that the women is prominent with the archetypes of mother, Virgin Mary, Love, Sexuality Women Archetype in Cemal Süreya poems, shows a parallelism with his perspective of women. İn Cemal Süreya poems, evaluating women archetypically shows us that woman is read differently in his poems.

Keywords: Cemal Süreya, Archetyp, Woman, Love, Sexuality



Tam Metin

Copyright 2018 Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. | Xdizayn