Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
ISSN: 1302-6879
Kullanıcı Adı
Şifre
Yeni Üye|Şifremi Unuttum
HAKEM ve EDİTÖR GİRİŞİ Yayın İlkeleri Sık Sorulan Sorular Kurullar Editörler Tarandığımız İndexler Açık Erişim Politikası
Bugünkü Ziyaret
: 342
Toplam Ziyaret
: 1405097

Dergimize gönderilen makaleler benzerlik kontrol programı olan ithenticate ile taranmaktadır. Benzerlik oranının yüksek çıkması durumunda makale reddedilir. Kabul edilen makaleler raporuyla birlikte hakemlere sunulmaktadır.

Makaleler için %20 ve üzeri benzerlik oranları kabul edilmemektedir.
Yıl:2018 Cilt: 1  Sayı: 40  Alan: Sosyal Bilimler

Hüseyin Karadağ
Çarlık ve Sovyet Dönemlerinde Kırgızistan'da Hayvancılık
 
Çarlık döneminde bir yandan Rus göçmenlerin Kırgızistan’a yerleştirilmesine, diğer yandan bölgede uygulanan politik ve ekonomik uygulamalara dayanamayan Kırgızların komşu ülkelere göç etmesine bağlı olarak Kırgızistan’da nüfus dengeleri bozulmuştur. Göçmenlere özel toprak tahsislerinin yapılması, vergi muafiyetleri ve teşvikler göçmenlerin zenginleşmesine, buna karşılık Kırgızların yoksullaşmasına yol açmıştır. Kırgızistan Çarlık Rusya’sının hammadde temin bölgesi olmuştur. Sovyet döneminde 1929 yılında uygulamaya konulan Birinci Beş Yıllık Kalkınma Programı çerçevesinde, Sovyet merkezî bütçe destekleriyle Kırgızistan’da bir yatırım süreci başlatılmıştır. Merkezî planlama ile Kırgızistan hayvancılık bölgesi olarak seçilmiştir. Kırgızistan'da GSYİH’nın 1930'lardan 1970'lere kadar artarak devam ettiği saptanmıştır. Bununla birlikte, tarımsal üretimde ziraî mücadele ilaçlarının ve gübrenin aşırı kullanımı ile hayvan sayısındaki artışa bağlı olarak yayla ve meralara aşırı yüklenmeler doğal yapının bozulmasına yol açmıştır. Kolhoz ve sovhoz tarzı üretim modeli, geleneksel Kırgız hayvancılığını sonlandırmıştır. Sovyet öncesi zamanlarda çoğu kendi sürüleri ile geleneksel hayvancılık yapan aileler profesyonel çoban statüsünde kolektif çiftliklerde çoban olarak istihdam edilmişlerdir. Sovyetler döneminde hayvan sayıları ve hayvansal ürün miktarları artmış, yüncü yapağıcı koyun ırkları ile Oluya-Ata ve Ala-Too gibi yerel ırklara göre üstün verimli sığır ırkları geliştirilmiştir. 1990 yılına gelindiğinde, Kırgızistan’ın GSYİH'sının % 33,6’sı tarım sektöründen sağlanmış, işgücünün üçte biri tarım sektöründe istihdam edilmiştir. Tarım sektörü içinde hayvancılığın payı % 57 oranında gerçekleşmiştir. Çarlık döneminde bir yandan Rus göçmenlerin Kırgızistan’a yerleştirilmesine, diğer yandan bölgede uygulanan politik ve ekonomik uygulamalara dayanamayan Kırgızların komşu ülkelere göç etmesine bağlı olarak Kırgızistan’da nüfus dengeleri bozulmuştur. Göçmenlere özel toprak tahsislerinin yapılması, vergi muafiyetleri ve teşvikler göçmenlerin zenginleşmesine, buna karşılık Kırgızların yoksullaşmasına yol açmıştır. Kırgızistan Çarlık Rusya’sının hammadde temin bölgesi olmuştur. Sovyet döneminde 1929 yılında uygulamaya konulan Birinci Beş Yıllık Kalkınma Programı çerçevesinde, Sovyet merkezî bütçe destekleriyle Kırgızistan’da bir yatırım süreci başlatılmıştır. Merkezî planlama ile Kırgızistan hayvancılık bölgesi olarak seçilmiştir. Kırgızistan'da GSYİH’nın 1930'lardan 1970'lere kadar artarak devam ettiği saptanmıştır. Bununla birlikte, tarımsal üretimde ziraî mücadele ilaçlarının ve gübrenin aşırı kullanımı ile hayvan sayısındaki artışa bağlı olarak yayla ve meralara aşırı yüklenmeler doğal yapının bozulmasına yol açmıştır. Kolhoz ve sovhoz tarzı üretim modeli, geleneksel Kırgız hayvancılığını sonlandırmıştır. Sovyet öncesi zamanlarda çoğu kendi sürüleri ile geleneksel hayvancılık yapan aileler profesyonel çoban statüsünde kolektif çiftliklerde çoban olarak istihdam edilmişlerdir. Sovyetler döneminde hayvan sayıları ve hayvansal ürün miktarları artmış, yüncü yapağıcı koyun ırkları ile Oluya-Ata ve Ala-Too gibi yerel ırklara göre üstün verimli sığır ırkları geliştirilmiştir. 1990 yılına gelindiğinde, Kırgızistan’ın GSYİH'sının % 33,6’sı tarım sektöründen sağlanmış, işgücünün üçte biri tarım sektöründe istihdam edilmiştir. Tarım sektörü içinde hayvancılığın payı % 57 oranında gerçekleşmiştir.

Anahtar Kelimeler: Çarlık Rusya, Sovyet, Kırgızistan, hayvancılık



Livestock In Kyrgyzstan During Tsarist Russia And Soviet Time
 
During the Tsarist period, the number of Kyrgyz population in Kyrgyzstan decreased after Russian immigrants were placed in Kyrgyzstan and numerous Kyrgyz had to migrate to neighboring countries because of the political and economic practices were implemented by the Russian administration in the region.The implementations of special land allocations, tax exemptions and incentives for the immigrants led to the enrichment of the immigrants and the impoverishment of the Kyrgyz people. Kyrgyzstan became the raw material source region of Tsarist Russia. During the Soviet period, an investment process was started in Kyrgyzstan by the support of the Soviet central budget, within the framework of the First Five-Year Development Program put into practice in 1929. With central planning, Kyrgyzstan was chosen as an livestock region. In Kyrgyzstan, it was detected that the GDP continued to increase from 1930s until 1970s. However, the natural soil structure got worse because of over-using of agricultural pesticides and fertilizers in agricultural production. And also, the natural structure of large parts of pasture and meadow lands degradated due to the pressure of the serious increasing in the number of animals. The Kolkhoz and Sovkhoz production model destroyed the traditional Kyrgyz animal husbandry. In pre-Soviet times, most of the families who were traditionally dealing with livestock with their own herds were employed as the professional shepherd status in collective farms. In the Soviet era, animal numbers and animal product quantities were increased, the highly efficient breeds more than the local breeds as fine and semi-fine wool sheep and Oluya-Ata and Ala-Too cattles were developed. By the year 1990, 33,6 % of Kyrgyzstan's GDP was provided by the agricultural sector and one third of the workforce was employed in the agricultural sector. Livestock share in the agricultural sector was 57 %.

Keywords: Tsarist Russia, Soviet, Kyrgyzstan, livestock



Tam Metin

Copyright 2020 Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. | Xdizayn